Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda kaydetmek gerekir, zira hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı azaltır zira kalabalık ortamlarda hafif notalar kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek hem de kriterleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ve net başlar tabii ki bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı genellikle net olmaz, bu yüzden kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka aynı ışık ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır ve sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce birkaç çekiş almak gerekir öte yandan yarım puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan puandır, zira dengeli aromalar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının eşit gitmesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin tonlar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma hızı ise tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ama aromalar sonradan açılır hem de bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar fakat şiddetini azaltmaz aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı sonra kalını içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan gelir: dildeki his ve burun boşluğunun duyduğu koku oysa ikisi birbirini besler ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir soluk kokuyu çok zengin gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı bırakır hızlı bir nefes de ince notaları siler. Güç damakta düşük ama burunda belirgin olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en belirgin aromayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net görünür o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde sade çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz kalmasıdır. Ağız temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında içim kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha az bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü ise sedir notasını çabucak gösterip sona erer çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı daralır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bölüm açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı vermez demek ki her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman algıyı etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk adı ile not deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride açıldığında ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin ahşap kokusu şeklinde bir kayıt yeterli olur. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını belirgin verebilir örneğin ağır bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu güçlü tutar üstelik ağır bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro yüksek lezzet sunabilir aksi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün arasında yoğunluk ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ile düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda koşullarını da deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda de duman tıkanır ve aroma bastırılır sıcaklık de tütünün yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark net okunur değerlendirme anı planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki nem veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda koku birikirse sonraki çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı çok sertse kül düzeni bozulur.